Υποχρεωτική ενεργοποίηση IRIS για όλες τις επιχειρήσεις: Τι αλλάζει στις συναλλαγές από 1η Νοεμβρίου

Από την 1η Νοεμβρίου 2025, όλες οι επιχειρήσεις – ανεξαρτήτως νομικής μορφής – υποχρεούνται να δέχονται πληρωμές μέσω του συστήματος IRIS. Η υποχρέωση αυτή επεκτείνεται πλέον και στα νομικά πρόσωπα, με στόχο τη διευκόλυνση των συναλλαγών και τη διαφάνεια στις πληρωμές.

Τι πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις

Κάθε επιχείρηση οφείλει να έχει ενεργοποιήσει την υπηρεσία IRIS σε επαγγελματικό λογαριασμό δηλωμένο στην ΑΑΔΕ, είτε μέσω web banking είτε με απευθείας επικοινωνία με την τράπεζά της.

Όσες διαθέτουν POS ή ePOS πρέπει να φροντίσουν για την αναβάθμιση του τερματικού, ώστε να υποστηρίζει πληρωμές μέσω IRIS. Η διαδικασία γίνεται από τον πάροχο POS/ePOS.

Η μη συμμόρφωση έως την προθεσμία της 1ης Νοεμβρίου 2025 θα επιφέρει πρόστιμο 1.500 ευρώ.

Γιατί θεσπίζεται το μέτρο

Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, το νέο πλαίσιο αποσκοπεί σε γρηγορότερες, ασφαλέστερες και οικονομικότερες συναλλαγές, ενισχύοντας παράλληλα τη φορολογική διαφάνεια.

Το IRIS επιτρέπει άμεσες πληρωμές από λογαριασμό σε λογαριασμό (account-to-account), χωρίς μεσάζοντες ή καθυστερήσεις.

Πώς λειτουργεί το IRIS

Ο πελάτης σκανάρει τον QR κωδικό της επιχείρησης μέσα από την εφαρμογή mobile banking της τράπεζάς του. Η πληρωμή ολοκληρώνεται σε πραγματικό χρόνο, χωρίς κάρτα, PIN ή CVV.

Οι επιχειρήσεις εισπράττουν άμεσα, με χαμηλότερες προμήθειες σε σχέση με τις κάρτες, ενώ οι καταναλωτές απολαμβάνουν άνεση και ασφάλεια.

Σε περίπτωση παλαιότερων POS, θα πρέπει να υπάρχει εκτυπωμένος QR κωδικός για σάρωση.

Η ΑΑΔΕ θα πραγματοποιεί ελέγχους και όσοι δεν τηρούν τη ρύθμιση θα αντιμετωπίζουν κυρώσεις.

Τα πρόστιμα και η περίοδος συμμόρφωσης

• 1.500 ευρώ για μη ενεργοποίηση της υπηρεσίας έως την προθεσμία.
• 10.000 ή 20.000 ευρώ (για απλογραφικά και διπλογραφικά βιβλία αντίστοιχα) για επιχειρήσεις που δεν παρέχουν τη δυνατότητα πληρωμής μέσω IRIS.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι συναλλαγές μέσω IRIS το πρώτο οκτάμηνο του 2025 έφτασαν τα 68 εκατ., από μόλις 787.000 την ίδια περίοδο του 2020, μια αύξηση 86 φορές.

Νέα όρια στις συναλλαγές

Η διατραπεζική υπηρεσία IRIS P2P (συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών), που διατίθεται χωρίς χρέωση για τον αποστολέα, καθώς και η υπηρεσία IRIS P2Β (πληρωμές σε ατομική επιχείρηση ή ελεύθερο επαγγελματία χωρίς μετρητά), σύντομα θα έχουν νέες δυνατότητες. 

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Εθνικός Φορέας Εκκαθάρισης Διατραπεζικών Πληρωμών (ΔΙΑΣ ΑΕ), τα επόμενα ορόσημα τα εξής:

• Από τον Νοέμβριο του 2025, οι καταναλωτές θα μπορούν να πραγματοποιούν πληρωμές με IRIS σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα (e-shop), χωρίς όριο ποσού, εφόσον υπάρχει διαθέσιμο υπόλοιπο στον τραπεζικό τους λογαριασμό.
• Από τον Ιανουάριο του 2026, το ημερήσιο όριο για συναλλαγές IRIS P2P αυξάνεται σε 1.000 ευρώ, με ανώτατο μηνιαίο πλαφόν 5.000 ευρώ.
• Την ίδια ημερομηνία, το ημερήσιο όριο για IRIS P2B αυξάνεται επίσης στα 1.000 ευρώ, επιτρέποντας συνολικές μηνιαίες πληρωμές έως 31.000 ευρώ.
• Από τα μέσα του 2026, επεκτείνεται η δυνατότητα αποστολής χρημάτων μέσω IRIS P2P και προς ιδιώτες στο εξωτερικό, σε χώρες που συμμετέχουν στο διατραπεζικό δίκτυο EuroPA (Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Πολωνία, Νορβηγία, Σουηδία, Δανία, Φινλανδία, Ανδόρρα).

Διευκρινίσεις από τον Εμπορικό Σύλλογο Αθηνών

Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών (ΕΣΑ) απέστειλε ενημερωτικό σημείωμα στα μέλη του, ζητώντας σαφήνεια για τις τεχνικές και νομικές εκκρεμότητες που έχουν προκαλέσει «αναστάτωση σε χιλιάδες εμπόρους».

Ο ΕΣΑ επισημαίνει ότι:

• Η καταληκτική ημερομηνία συμμόρφωσης για νομικά πρόσωπα είναι Παρασκευή 31 Οκτωβρίου 2025 (και όχι 1η Νοεμβρίου όπως έχει αναφερθεί).
• Οι τράπεζες ενδέχεται να μην έχουν ακόμη ενεργοποιήσει πλήρως τη δυνατότητα για νομικά πρόσωπα, κάτι που ενδέχεται να οδηγήσει σε καθυστερήσεις χωρίς ευθύνη των επιχειρήσεων.

Ποιοι πρέπει να ενεργήσουν άμεσα

Η προθεσμία για τις ατομικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες ήταν αρχικά η 2η Σεπτεμβρίου 2024, αλλά το μέτρο γενικεύεται στις 31 Οκτωβρίου 2025.

Η ενεργοποίηση γίνεται μέσω internet banking, όπου παράγεται μοναδικός QR κωδικός για την επιχείρηση.

Ο IBAN που δηλώνεται πρέπει να είναι καταχωρημένος στο Μητρώο Επαγγελματικών Λογαριασμών της ΑΑΔΕ.

Τι να προσέξουν οι επιχειρήσεις

Ο ΕΣΑ προειδοποιεί ότι η συμμόρφωση δεν είναι απλή υπόθεση:

• απαιτεί αναβάθμιση POS, ενεργοποίηση QR codes, διασύνδεση e-shop με ERP, καθώς και εκπαίδευση προσωπικού.
• Συνιστάται οι επιχειρήσεις να επικοινωνήσουν άμεσα με τις τράπεζές τους ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις και πρόστιμα.

Ένα βήμα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό

Η υποχρεωτική ενσωμάτωση του IRIS δεν είναι απλώς μια νέα υποχρέωση, είναι ένα καθοριστικό βήμα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας, με όφελος τόσο για το κράτος όσο και για τους πολίτες.